Tegoroczna „Noc Muzeów”, zorganizowana 9 maja 2026 roku przez Muzeum Regionalne w Jaśle, zgromadziła mieszkańców miasta oraz licznych gości zainteresowanych historią, sztuką i lokalnym dziedzictwem kulturowym. Program wydarzenia koncentrował się wokół działań realizowanych w siedzibie Muzeum, łącząc prezentację zbiorów własnych z inicjatywami ukazującymi dzieło sztuki jako przestrzeń refleksji i dialogu.
Jednym z najważniejszych punktów wieczoru była pierwsza publiczna prezentacja obrazu „Góral” Ignacego Pinkasa, nowego nabytku do kolekcji Muzeum Regionalnego w Jaśle. Zaprezentowane dzieło z 1913 roku znacząco poszerza dotychczasową wiedzę o twórczości malarza, wprowadzając do zbiorów pełnoplastyczne ujęcie postaci męskiej – dotąd nieobecne w muzealnej kolekcji – oraz przykład pracy o wykończonym, sprzedażowym charakterze z wczesnego okresu działalności artysty. Obraz pozwala lepiej zrozumieć zakres artystycznych zainteresowań Pinkasa jeszcze przed pierwszą wojną światową oraz różnorodność stosowanych przez niego rozwiązań formalnych w okresie kształtowania się indywidualnego języka malarskiego. Dyrektor Muzeum Mariusz Świątek w krótkim wystąpieniu podkreślił znaczenie kolekcji prac Ignacego Pinkasa dla jasielskiej instytucji, wskazując na jej wartość badawczą oraz muzealną, a także na jej rolę w budowaniu spójnego obrazu polskiego malarstwa pierwszej połowy XX wieku. Przypomnijmy, że MRJ posiada największą w kraju kolekcję dzieł Ignacego Pinkasa (1888-1935) malarza – legionisty pochodzącego z Jasła, związanego z krakowskim środowiskiem plastycznym, autora licznych portretów, pejzaży miejskich Krakowa, Wilna i Warszawy oraz marin.
Istotnym elementem programu była również inauguracja nowego cyklu „Galeria Jednego Obrazu”. Pierwsze spotkanie poświęcono dziełu Piotra Betleja „Trupa”, eksponowanemu w przestrzeni Muzeum od kilku lat. W obecności autora omówiono okoliczności powstania pracy oraz jej związek z działalnością grupy Plaja i wyjazdem jasielskich artystów do Austrii. Otwarta formuła spotkania stworzyła przestrzeń do wspólnej analizy formalnej i znaczeniowej obrazu oraz rozmowy o jego potencjale symbolicznym, a także miejscu w historii malarstwa poświęconego Jasłu. Inauguracyjne spotkanie zgromadziło około 50 uczestników i rozpoczęło nowy cykl dyskusyjny planowany jako stały element programu muzealnego.
Chronologicznym punktem wyjścia tegorocznej edycji „Nocy Muzeów” była wystawa indywidualna Piotra Kolanki pod tytułem „Spacer po krawędzi Słońca”, prezentowana w sali im. prof. Jana Wodyńskiego. Ekspozycja ta stała się okazją do zaprezentowania nowych możliwości aranżacyjnych przestrzeni wystawienniczej na drugim piętrze muzeum.
Artysta dokonał odważnej redefinicji układu sali, dzieląc ją na dwie odrębne strefy. Granicę między nimi wyznacza instalacja w formie drzwi, będąca symbolem przejścia i metaforycznej transgresji między różnymi estetykami. W tak przygotowanej przestrzeni zaprezentowano zróżnicowane stylistycznie dzieła: wpierwszej części dominuje instalacja przestrzenna „Window” oraz malarstwo utrzymane w nurcie ekspresjonizmu abstrakcyjnego. Druga część została zaaranżowana w duchu symbolicznego minimalizmu, koncentrując uwagę widza przede wszystkim na najnowszych pracach z cyklu tytułowego. Dopełnieniem narracji są szkicowniki artysty oraz autorskie inskrypcje, wkomponowane bezpośrednio w strukturę ekspozycji.
Piotr Kolanko jest laureatem stypendium Miasta Jasła w dziedzinie kultury za rok 2025, a niniejsza wystawa stanowiła zwieńczenie realizacji zobowiązań stypendialnych. Wernisaż odbył się o godzinie 18.00 i zgromadził licznych zwiedzających. Po nim odbyło się oprowadzanie kuratorskie Piotra Kolanki, który jest w pełni samodzielnym autorem koncepcji i scenariusza wystawy. Plakat programu „Nocy Muzeów” obejmował również odsłonięcie instalacji Autora przy Jasielskim Domu Kultury o godzinie 17.00.
W sobotę w Muzeum Regionalnym w Jaśle od 15.00 do 23.00 zwiedzający mieli możliwość bezpłatnego oglądania ekspozycji stałych Muzeum, obejmujących zbiory z zakresu etnografii, rzemiosła, sztuki sakralnej i współczesnej, a także wystawę czasową „Śladami dworów i szlachty w regionie jasielskim”.
Całość wydarzenia spinała oprawa muzyczna w wykonaniu zespołu Onofrino e Padrino i Goście. Repertuar zespołu zawierał utwory muzyki filmowej oraz poezji śpiewanej, tworząc spokojne tło dla zwiedzania ekspozycji. Na początek i na zakończenie wieczoru zespół dał dwa mini-koncerty. Szczególny aplauz publiczności wywołało wykonanie przez wokalistę Onofria Della Medaglię jednego z utworów w oryginalnym dialekcie sycylijskim.
Oprawę kulinarną wernisażu i całego wydarzenia zapewniło Koło Gospodyń Wiejskich z Cieklina.
Tegoroczna „Noc Muzeów” w Muzeum Regionalnym w Jaśle zakończyła się o godzinie 23.00. Była okazją do spotkania wokół sztuki, historii i muzealnych zbiorów oraz podkreślenia roli Muzeum jako miejsca interpretacji lokalnego dziedzictwa i dialogu między różnymi obliczami kultury.
Opr. DzSZ/MRJ
